Spoel
Een opgerolde koperdraad. In een apparaat zit die spoel in een mat, een ring of een kussen. Verder is er geen bewegend deel.
Op PubMed staan studies over pulserende elektromagnetische velden, peildatum augustus 2026. Er is sinds de jaren zestig aan gewerkt, er zijn gerandomiseerde studies naar gedaan en er is een Amerikaanse goedkeuring uit 1979 voor één specifieke toepassing. Toch is de kans groot dat je de afkorting PEMF vandaag voor het eerst leest.
Dat gat tussen de hoeveelheid onderzoek en de bekendheid ervan wordt aan twee kanten opgevuld. Aan de ene kant door mensen die er niets van willen weten, aan de andere kant door verkopers met beloftes die het onderzoek niet dekt.
Deze pagina doet drie dingen. Je leest wat een pulserend magneetveld natuurkundig is, je ziet hoe het onderzoek eruitziet en waar het ophoudt, en je krijgt vijf vragen mee waarmee je elke PEMF-claim kunt beoordelen. Ook de claims op deze site.
PEMF staat voor pulsed electromagnetic fields, pulserende elektromagnetische velden. Er komt geen warmte bij kijken, geen straling zoals bij röntgen, en geen naald. Wat er wel bij komt kijken, staat in het diagram hieronder: een spoel, een stroom, een veld en een puls.
Een opgerolde koperdraad. In een apparaat zit die spoel in een mat, een ring of een kussen. Verder is er geen bewegend deel.
Er gaat kort stroom door de spoel. Een pulsgever bepaalt wanneer die stroom aan gaat, hoe lang hij aan blijft en hoe sterk hij is.
Stroom door een spoel wekt een magneetveld op. Dat veld gaat door kleding en weefsel heen, zonder warmte af te geven en zonder dat je het voelt.
De stroom gaat aan en uit, tientallen tot duizenden keren per minuut. Daarmee valt het veld ook telkens op en weer weg. Die herhaling is de P van PEMF.
Dit is de vraag die bijna iedereen heeft en die bijna nergens wordt beantwoord. Als een magneetveld iets doet, waarom werkt een magneet uit de la dan niet? Het antwoord zit niet in de sterkte van het veld, maar in de verandering ervan.
Het veld staat stil. Het is er, het is soms zelfs sterk, maar er verandert niets in de tijd. Voor het weefsel eromheen is er dus ook niets dat verandert. Een magneet onder je matras of in een armband is van dit type.
Een veranderend magneetveld wekt in geleidend materiaal een kleine elektrische stroom op. Dat is inductie, dezelfde natuurkunde als in een dynamo of een inductiekookplaat. Weefsel geleidt, dus in weefsel gebeurt in principe hetzelfde, alleen veel zwakker.
Een statisch veld wekt niets op zolang niets beweegt. Dat is het hele verschil tussen de twee kaarten hierboven, en het is ook de reden dat onderzoek naar de een niets zegt over de ander. Wat die opgewekte stroompjes in een lichaam vervolgens uitrichten, is precies de vraag waar de rest van deze pagina over gaat.
PEMF is niet ontstaan als product met een verhaal erbij, maar als losse waarnemingen bij botbreuken die niet wilden genezen. Het duurde daarna nog decennia voordat er vergelijkend onderzoek stond.
Hier begint de lijn die tot het onderzoek van vandaag doorloopt. Het werk daarvoor staat verspreid over losse jaren en gaat deels niet over behandeling.
De FDA keurde botgroeistimulatoren goed voor breuken die niet vanzelf genezen. Uitsluitend daarvoor: niet voor gewone breukgenezing en niet voor enige andere toepassing.
Tot dat jaar bestond het onderzoek uit observaties en beschrijvingen van apparatuur. Vanaf hier wordt er vergeleken met een controlegroep.
Pas rond de eeuwwisseling was er genoeg onderzoek om samen te vatten. Vanaf dat moment bestaat er literatuur over de literatuur.
Jaartallen: eigen verzameling (PubMed, augustus 2026). Goedkeuring 1979: FDA, Bone Growth Stimulators Executive Summary.
De volledige tijdlijn, met bronnenVier waarnemingen komen in het onderzoek steeds terug. Ze staan hier in de volgorde waarin ze onderzocht zijn: bovenaan de waarneming waar het oudste en meeste onderzoek naar bestaat, onderaan de waarneming die vooral in vroeg experimenteel werk voorkomt.
Alles hieronder is beschreven als waarneming in onderzoek, en dat is bewust. Het gaat om wat onderzoekers hebben gemeten, in celkweek, bij dieren of bij deelnemers aan een studie. Niet om wat er bij jou gebeurt.
Een veranderend veld wekt in geleidend weefsel kleine stroompjes op. In botonderzoek is beschreven dat cellen daarop reageren. Dit is het mechanisme waar de oudste toepassing op rust en waar het meeste onderzoek naar is gedaan.
In een aantal studies is gemeten dat de doorsnede van kleine bloedvaten verandert tijdens of kort na blootstelling. De metingen lopen uiteen en de studies zijn meestal klein.
Onderzoek beschrijft verschuivingen in stoffen die bij ontstekingsprocessen horen. Welke stoffen, in welke richting en bij welke instellingen verschilt sterk tussen studies.
Er zijn waarnemingen gepubliceerd over processen die met de energievoorziening in cellen te maken hebben. Dit onderzoek is vroeg, grotendeels experimenteel en nog niet in samenhang gebracht. Het is een richting waarin gezocht wordt.
Per waarneming staat op de wetenschapspagina ook wat die waarneming niet zegt.
Acht gebieden, met per gebied hoeveel studies er zijn en hoeveel daarvan gerandomiseerd zijn. Dit zijn aantallen, geen beoordelingen: hoeveel studies er over een onderwerp bestaan, zegt niets over wat ze vonden. Dat lees je in de studies zelf.
De gebieden overlappen: een studie over pijn bij artrose telt ook mee bij ontsteking. Optellen geeft daarom niet het totaal. Hoe geteld is, staat in de methodologie.
Deze sectie staat hier met evenveel gewicht als de vorige, want dit is het deel dat je het meest oplevert. Wie weet waar het onderzoek ophoudt, leest de rest scherper en herkent meteen wanneer iemand verder gaat dan het onderzoek reikt.
Drie dingen zijn hier van belang.
Voor de meeste toepassingen bestaat geen groot, herhaald onderzoek bij mensen. Er is één indicatie waarvoor een toezichthouder een goedkeuring heeft afgegeven, en dat is niet-helende breuken. Voor alle andere onderwerpen op deze site geldt dat ze onderzocht worden, en niet dat ze vaststaan.
Ook de vraag welke instelling van frequentie en intensiteit welk resultaat geeft, is niet beantwoord.
Studies naar hetzelfde onderwerp komen regelmatig tot verschillende uitkomsten. Dat komt deels doordat ze verschillende instellingen, duren en groepen gebruiken, waardoor ze eigenlijk niet naast elkaar te leggen zijn.
Daar komt bij dat kleine studies met een positieve uitkomst vaker gepubliceerd worden dan kleine studies zonder uitkomst. In een veld dat grotendeels uit klein onderzoek bestaat, vertekent dat het beeld.
Een deel van wat je over PEMF leest, berust op een mechanisme in celkweek of bij dieren, en niet op een uitkomst bij mensen. Dat geldt vooral voor de energiehuishouding in de cel en voor een deel van het onderzoek naar ontstekingsmarkers.
Zo'n mechanisme is een reden om verder te kijken. Het is geen reden om iets te verwachten.
Op vrijwel elke website over PEMF staat dezelfde lijst met groepen die het niet zouden mogen gebruiken. Wat er zelden bij staat, is waaróm iemand op die lijst staat. Dat verschilt namelijk per groep, en het verschil is groot.
Hier is een natuurkundige reden.
Een pulserend magneetveld kan interfereren met de elektronica van een pacemaker, een ICD, een cochleair implantaat, een insulinepomp of een neurostimulator. Dat is geen aanname uit onderzoek maar een eigenschap van het veld zelf. Medtronic, een van de grootste fabrikanten van hartimplantaten, ontraadt PEMF bij zijn eigen apparaten. Sommige moderne implantaten zijn afgeschermd, maar dat verschilt per model en per fabrikant. Heb je een actief implantaat: vraag het aan de fabrikant van dát implantaat, niet aan een PEMF-verkoper.
Hier is geen onderzoek.
Er is geen studie die schade heeft aangetoond. Er is ook geen studie die veiligheid heeft aangetoond, en dat komt doordat zwangere vrouwen vrijwel altijd worden uitgesloten van dit soort onderzoek. Fabrikanten ontraden het daarom standaard. Dat is voorzichtig, en het is iets anders dan een aangetoond risico. Wat er staat, is dat niemand het weet.
Hier is een theoretische reden.
Wie een getransplanteerd orgaan heeft, gebruikt medicijnen die het afweersysteem onderdrukken. Omdat een deel van het PEMF-onderzoek over ontstekingsprocessen gaat, bestaat de zorg dat het dat evenwicht zou kunnen verstoren. Onderzocht is dat niet.
Namen als epilepsie, actieve kanker en bloedingen staan op veel sites, maar de onderbouwing daarvoor is doorgaans een verwijzing naar een andere site die hetzelfde zegt. Wij nemen ze niet over zonder bron. Wat wij wél weten: deze groepen komen in het onderzoek nauwelijks voor, dus over hen zegt de literatuur niets.
Vraag altijd aan je arts. Wij publiceren onderzoek en geven geen medisch advies.
Dit is het deel dat je meeneemt. De vijf vragen werken bij een advertentie, bij een verkooppagina, bij een apparaat in een winkel, bij een verhaal van iemand die het geprobeerd heeft, en ook bij deze site. Wie geen antwoord geeft op vraag vijf, heeft de eerste vier meestal niet nagekeken.
Dezelfde opbouw als deze pagina, per gebied uitgewerkt: hoeveel onderzoek er is, wat er is waargenomen, waar het ophoudt en welke vragen je aan je arts kunt stellen. Je ontvangt de gids, niets anders.
De gids is nog niet aan te vragen.
Zodra de verzending is ingericht staat het aanmeldveld hier. Tot die tijd laten wij je adres liever niet achter zonder dat er iets naar je toe komt.